Văn hoá nghệ thuật Cần Thơ

https://vhntcantho.edu.vn

Tìm hiểu phong cách làm việc Hồ Chí Minh

LÊ MAI PHƯƠNG
Trường Chính trị Thái Bình
 
P
hong cách Hồ Chí Minh là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ di sản vô giá mà Người để lại cho dân tộc ta. Phong cách của Người không chỉ là bài học, là chuẩn mực cho việc xây dựng phong cách người cán bộ cách mạng mà còn bồi dưỡng nhân cách cho các thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau.

Mỗi người đều có phong cách làm việc của mình. Đối với cán bộ, đảng viên, đó là phong cách công tác, phong cách lãnh đạo. "Sửa đổi lối làm việc", theo tinh thần Hồ Chí Minh là sửa đổi những gì sai trái, không đúng, không tốt đã có trong phong cách công tác và phong cách làm việc của cán bộ và đảng viên. Nghiên cứu phong cách làm việc của Hồ Chí Minh, chúng ta thấy có nhiều điều Người làm nhưng không nói hoặc nói rất ít. Phải đi vào những chỗ nói ít hoặc không nói ấy mới có thể hiểu sâu hơn phong cách  Hồ Chí Minh. Trên cương vị đứng đầu Đảng và Nhà nước, lãnh tụ tối cao của dân tộc, Người đã có một phong cách làm việc mẫu mực để tiến hành công tác và thực hiện sự lãnh đạo của Đảng, giải quyết đúng đắn và thoả đáng các mối quan hệ với quần chúng, với cấp dưới, với những người bạn chiến đấu gần gũi, với các vị phụ lão, nhân sĩ, trí thức, đại diện các tôn giáo, dân tộc... Người không dựa vào quyền lực để bắt buộc mọi người phải phục tùng, mà thuyết phục con người bằng một phong  cách làm việc vừa mang tính nguyên tắc và khoa học cao, vừa có tình nhân  ái bao la của một tấm lòng nhân hậu. Phong cách làm việc của Hồ Chí Minh không phải chỉ tác động đến nhận thức mà còn cảm hoá cả trái tim con  người. Qua phong cách làm việc của Bác, mọi người đến với Đảng, tiếp nhận sự lãnh đạo của Đảng không phải chỉ bằng lý trí, mà còn bằng tình cảm sâu sắc của chính mình.

Vậy Hồ Chí  Minh có phong cách làm việc như thế nào?

Thứ nhất, phong cách làm việc của Hồ Chí Minh - một tác phong quần chúng.
Hồ Chí Minh thường yêu cầu cán bộ, đảng viên "phải từ nơi quần chúng ra, trở lại nơi quần chúng". Người đã nhiều lần phê phán tệ xa rời quần chúng, lên mặt "quan cách mạng", "quan nhân dân" không thấy mình là đầy tớ, người học trò của nhân dân. Bác đã nêu ra một quan điểm rất rõ: không phải cứ viết lên trán hai chữ cộng sản thì đương nhiên sẽ được mọi người quý trọng. Quần chúng nhân dân chỉ quý trọng những người có đức, có tài, hết lòng phụng sự nhân dân. Phải yêu dân, kính dân thì dân mới dành sự yêu kính cho mình. Điều này có ý nghĩa rất quan trọng đối với cán bộ, đảng viên trong giai đoạn hiện nay. Làm cho dân kính, dân yêu, dân tin, dân phục là vấn đề thuộc về lòng người. Nếu cứ ỷ vào quyền lực chỉ có thể làm cho người ta sợ, ngại, xa lánh và khinh ghét chứ không thể giành được sự tin yêu, kính phục của người khác. Nhân dân từ già đến trẻ thuộc mọi tầng lớp, dân tộc, mọi thế hệ đều gọi Hồ Chí Minh bằng hai tiếng Bác Hồ. Bác đến với mọi người một cách rất tự nhiên và bình dị. Mọi nghi thức đối với Người hình như đều trở thành không cần thiết.

Năm 1961, khi về thăm lại Pắc Pó, Cao Bằng, thấy đồng bào tổ chức đón tiếp, Bác nói: "Tôi về thăm nhà mà sao phải đón tôi". Khi đi thăm dân, Người không muốn có nhiều bảo vệ vì nhân dân đã bảo vệ Người. Người gặp gỡ bà con nông dân ngay trên đồng ruộng, bỏ dép, sắn quần, lội nước nơi bà con đang cấy, hoặc cũng tát nước như một lão nông dân quen thuộc việc đồng áng. Đi thăm tàu bộ đội hải quân, Người cầm lái cũng không khác một lão thuỷ thủ lão luyện.

Tác phong quần chúng bình dị ấy như có sức hút kỳ lạ, làm cho quần chúng đến với Người không chút e ngại, cũng bình dị, tự nhiên như họ vẫn sống hàng ngày. Tác phong ấy làm cho lãnh tụ và quần chúng dễ dàng hoà nhập với nhau trong sự đồng cảm sâu sắc nhất. Nhờ vậy, mọi người có thể nói hết những suy nghĩ, trăn trở của mình còn Người thì lắng nghe để có thể hiểu được nhịp đập của cuộc sống xung quanh.

Như vậy, tác phong quần chúng không chỉ là tác phong cần thiết của cán bộ, đảng viên trong quan hệ với dân mà còn là tác phong của cấp trên với cấp dưới, của cán bộ lãnh đạo với  cán bộ, đảng viên bình thường. Đối với người lãnh đạo cấp trên, hiểu dân và hiểu cấp dưới đều có tầm quan trọng đặc biệt. Hiểu dân là để hiểu cấp dưới được chính xác hơn, hiểu cấp dưới là để hiểu dân được đầy đủ hơn. Càng hiểu dân và càng hiểu cấp dưới, người lãnh đạo càng hiểu chính mình và càng rút ra được những điều bổ ích để bổ sung cho chủ trương, chính sách đã được đề ra.

Thứ hai, phong cách làm việc của Hồ Chí Minh - một tác phong tập thể, dân chủ.
Là người đứng đầu Đảng cầm quyền, đứng đầu Nhà nước dân chủ, nhưng Hồ Chí Minh thường xuyên có phong cách làm việc tập thể và dân chủ. Gắn bó với tập thể, tôn trọng tập thể, phát huy sức mạnh của tập thể - tinh thần ấy càng thấm sâu vào suy nghĩ và hành động của Người.

Khi bàn về cách làm và xuất bản loại sách Người tốt, việc tốt với một số cán bộ, Người nói: "Bác muốn bàn luận dân chủ, các chú có ý kiến gì trái với Bác thì cứ cãi, nhất trí rồi về làm mới tốt được. Không nên: Bác nói gì, các chú cứ ghi vào sổ mà trong bụng thì chưa thật rõ, rồi các chú không làm, hay làm một cách qua loa" (1).

Tác phong tập thể - dân chủ của Bác luôn luôn tạo ra được không khí làm việc hoạt bát, phấn khởi, hăng hái và đầy sáng tạo. Nhiều lần Người đã phê bình cách lãnh đạo của một số cán bộ không dân chủ, do đó mà người có ý kiến không dám nói, người muốn phê bình không dám phê bình, làm cho cấp trên, cấp dưới cách biệt nhau, quần chúng với Đảng xa rời nhau, không còn hăng hái, không còn sáng kiến trong khi làm việc. Người lãnh đạo muốn biết rõ ưu điểm, khuyết điểm của mình, muốn biết công tác của mình tốt hay xấu không gì bằng khuyên cán bộ của mình mạnh bạo đề ra ý kiến và phê bình. Như thế chẳng những không phạm gì đến uy tín của người lãnh đạo mà lại tỏ ra dân chủ thật thà trong Đảng.

Trong công tác lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Người luôn có ý thức sử dụng sức mạnh tổng hợp của nhiều cơ quan, nhiều tổ chức. Trước khi quyết định một công việc hệ trọng, Người đều hỏi lại cẩn thận và chu đáo những người đã giúp mình.Tất cả những ai đã được Bác giao việc đều cảm nhận sâu sắc điều đó. Đối với cán bộ, đảng viên, trước hết là đối với những người ở cương vị lãnh đạo thì đòi hỏi phải có tác phong tập thể - dân chủ thật sự chứ không phải giả tạo, hình thức để che lấp ý đồ xấu của cá nhân. Bởi vì mọi sự giả tạo đều làm suy yếu, thậm chí phá vỡ tập thể. Mọi thói hình thức, chủ nghĩa sớm muộn sẽ làm xói mòn, thậm chí triệt tiêu dân chủ.

Thứ ba, Hồ Chí Minh có phong cách làm việc khoa học.
Tuy sinh ra ở một đất nước với những tàn dư của nền sản xuất nhỏ, lạc hậu, nhưng Hồ Chí Minh đã sớm tự xây dựng cho mình một phong cách làm việc khoa học. Những năm tháng làm thuê trên những con tàu viễn dương, hay đốt lò, quét bếp, phụ bếp ở Lơ Havơrơ, Niu Yóoc, Bôtstơn, Luân Đôn...nếu không tự mình coi trọng thời gian, tranh thủ thời gian, quyết tâm theo đuổi chí lớn, thì Người không thể tiến hành công việc tự học trong điều kiện vô cùng gian khổ như vậy. Người tiến hành tự học không có thầy, không phương tiện, thiếu thời gian. Cần học chữ nào Người viết lên cánh tay, vừa đi vừa xem, đến cuối ngày chữ mờ dần cũng là lúc Người đã nhớ được hết. Đêm khuya, khi những người khác nghỉ ngơi, thư giãn thì Người lại tranh thủ ngồi học.

Tác phong khoa học của Người còn thể hiện ở làm việc phải đi sâu, đi sát, nắm việc, nắm người, nắm tình hình cụ thể. Phải xem xét, đối chiếu những ý kiến khác nhau để lựa chọn những ý kiến đúng, sàng lọc những thông tin sai lệch. Làm việc phải có mục đích rõ ràng, tập trung, chương trình, kế hoạch đặt ra phải sát hợp "Đích nghĩa là nhằm vào đó mà bắn. Nhiều đích quá thì loạn mắt không bắn trúng đích nào"(2). Cán bộ, đảng viên thường gặp một khuyết điểm là đầu tư nhiều công sức vào việc vạch  ra chương trình, kế hoạch to tát, nhưng lại ít tìm cách để thực hiện cho được chương trình, kế hoạch đã đề ra.

Tác phong khoa học còn đòi hỏi lãnh đạo phải cụ thể, phải kịp thời, phải thiết thực. Hồ Chí Minh đã phê phán bệnh "hữu danh vô thực" ở không ít cán bộ, đảng viên, "làm việc không thiết thực, không từ chỗ gốc, chỗ chính, không từ dưới làm nên. Làm cho có chuyện, làm lấy rồi. Làm được ít suýt ra nhiều, để làm một bản báo cáo cho oai nhưng xét kỹ lại thì rỗng tuyếch... Thế là dối trá với Đảng, có tội với Đảng. Làm việc không thiết thực, báo cáo không thật thà cũng là một bệnh rất nguy hiểm" (3). Trong công tác lãnh đạo, Hồ Chí Minh rất coi trọng vấn đề tổng kết thực tiễn để rút kinh nghiệm từng việc, từ đó Người bổ sung kịp thời những chủ trương chưa đúng, chưa đủ và quan trọng hơn là rút ra những kết luận để bổ sung cho lý luận.

Như vậy, ở Hồ Chí Minh tác phong quần chúng, tác phong tập thể - dân chủ và tác phong khoa học gắn bó chặt chẽ với nhau tạo thành một phong cách làm việc rất hiện đại. Phong cách này rất cần thiết đối với tất cả cán bộ, đảng viên và nhất là những người lãnh đạo.

Chủ tịch Hồ Chí Minh  đã đi xa nhưng phong cách làm việc của Người mãi mãi là nguồn sáng bất tận soi rọi vào mỗi tâm hồn con người Việt Nam, hướng cho mọi người đến với cái chân, cái thiện, cái mĩ của cuộc sống. Đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, khi chúng ta đang tiếp bước con đường mà Người đã lựa chọn. Với cương vị công tác của mình đã bao giờ các đồng chí tự đặt ra câu hỏi. Ta làm việc còn quan liêu, mệnh lệnh? Ta làm việc chưa thật gần dân, sát dân?. Tôi nghĩ rằng những lúc ấy, nếu chúng ta nghĩ đến tấm gương của Bác, nghĩ đến phong cách làm việc của Bác chắc chắn rằng chúng ta sẽ làm việc tốt hơn, tâm hồn sẽ trong sáng hơn và chúng ta sẽ cố gắng phấn đấu hơn để hoàn thành tốt các nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân giao phó.

Từ phong cách làm việc của Người, mỗi chúng ta tự xem lại mình, tự bồi dưỡng, tự sửa mình để hoàn thiện, để xứng đáng là con cháu của Người góp phần biến những ước mơ của Bác trở thành hiện thực./.

Ghi chú:
(1) Hồ Chí Minh: Biên niên tiểu sử, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 1996, Tập 10, Trang 191.
(2) Hồ Chí Minh toàn tập, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1995, Tập 5, Trang 285.
(3) Hồ Chí Minh toàn tập, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 1995,. Tập 5, Trang 256-257.
 

Tác giả: Ngọc Hiền - Sưu tầm

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây